Haber: Fulya Erdem

ÜNLÜ markaların ürünlerini kopyalayan taklitçiler pazartesi gününden beri ellerini kollarını sallayarak dolaşıyorlar. Çünkü 1995 yılından bu yana sadece Kanun Hükmünde Kararname’yle (KHK) yürütülen taklitçilikle mücadele, Anayasa Mahkemesi’nin geçen yıl verdiği kararın ardından yasal dayanaktan yoksun kaldı.

Bu konuyu defalarca gündeme getiren ve Anayasa Mahkemesi’nin verdiği yasal sürenin sonu olan 5 Ocak’a kadar bir yasanın oluşması için çalışan Tescilli Markalar Derneği (TMD) avukatlarınca hazırlanan tasarının bir kısmını içeren teklif, önceki gün TBMM’ye sunuldu. Bazı maddelerinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuki boşluğu gidermek amacıyla hazırlanan tasarı, marka tescilinden doğan hakkın kapsamını, marka sahibinin izni olmadan, üçüncü kişilerin markayı kullanmalarının yasaklandığı durumları düzenliyor.

Ancak yasa teklifinin alelacele detaydan uzak olarak hazırlandığını söyleyen TMD Başkanı Selçuk Güzenge, ifadelerdeki belirsizliğe dikkat çekti. Güzenge ‘Teklifte bazı maddeler kısa tutulmuş. Net olmayan ifadeler var. Şikayete bağlı merci var mı yok mu belli değil. Belirsizlik netleşince yeniden çalışmalara başlayacağız’ diye konuştu.

Tasarının Meclis’ten geçmesi halinde uygulanacağını hatırlatan Güzenge ‘Bunun ne zaman sonuçlanacağını bilmiyoruz. Ama yasa çıksa da olan oldu. 9 bin ceza davası düştü’ dedi. Yasa çıkıncaya kadar ünlü markaların taklitlerinin rahatça satılabileceğini belirten Güzenge, şunları söyledi: ‘Biz taklitçilere baskınlar yapıyor. Polisle çalışıyor taklitle mücadele ediyorduk. Bu emekler boşa gitti ve bundan sonra ne olacağı da çok net değil. Avukatlarımız çalışıyor. Yasa çıkıncaya kadar piyasanın dengeleri değişecek.’ Piyasada 6 milyar dolarlık bir sahte pazarının olduğu tahmin ediliyor.

Tasarı ne getiriyor?

Marka tescilinden doğan haklar, marka sahibine ait olacak.

Marka sahibi, tescilli markayla aynı olan herhangi bir işaretin kullanılmasını engelleyebilecek.  Marka sahibi, tescilli markayla aynı veya benzer olan, tescilli markanın karıştırma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmamasını isteyebilecek. Tescilli markayla aynı veya benzer olan, tescilli markanın itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikte herhangi bir işaretin kullanılmasının önlenmesini istemek de marka sahibinin hakları arasında yer alacak. l Markayı taşıyan malın piyasaya sürülmesi, stoklanması, işaretin aynı veya benzerinin, internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde, alan adı biçimlerde kullanılması yasaklanabilecek. l Marka sahibinin izni olmaksızın markayı, düzenlemede belirtilen biçimlerde kullanmak, markayı veya ayırt edilmeyecek derecede taklit etmek, markayı taşıyan ürünleri satmak marka hakkına tecavüz sayılacak.

Yasa 6 aydır bekleniyordu

ANAYASA Mahkemesi,1995’te Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’yi 3 Ocak 2008 tarihli kararıyla iptal etti. Karar, 5 Ocak 2009’dan itibaren geçerli olmak kaydıyla 5 Temmuz’da yayınladı. Mahkeme gerekçeyi ise ‘Suç ve cezanın ancak kanunla düzenlenebileceği’ne dayandırdı. Taklitçilikle mücadele çalışmaları yasal zeminden yoksun kaldı. Şimdi hazırlanan tasarıyı Meclis’e Sanayi Bakanı Zafer Çağlayan sundu.