Rusya, Ukrayna ile doğal gaz fiyatı konusunda yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle vanaları kapattı. Ukrayna üzerinden Avrupa’ya yapılan sevkiyatın bugün üçte iki oranında azaltılması, Balkan ülkeleri ve Türkiye’yi zor durumda bıraktı.

Ukrayna gaz şirketi Naftogaz, Rusya’nın Ukrayna üzerinden yaptığı günlük 300 milyon metreküplük sevkiyatı, 92 milyon metreküpe düşürdüğünü açıkladı. Gaz sevkiyatının düşürülmesi sonucu, Hırvatistan, Makedonya, Bulgaristan ve Yunanistan’a gaz akışı tamamen kesildi. Türkiye'ye de batı hattı aracılığıyla yapılan sevkiyat tamamen durdu. Sevkiyatın düşürülmesi, Çek Cumhuriyeti ve Polonya'yı da olumsuz etkiledi.

AB: Kabul edilemez

Avrupa Birliği Dönem Başkanı Çek Cumhuriyeti, Rusya'nın önceden haber vermeksizin ve taahhütlerine aykırı olarak gaz kesintisine gitmesinin kabul edilemez olduğunu bildirdi. Dönem Başkanlığı ve AB Komisyonu adına yapılan ortak açıklamada, Rusya'nın doğalgaz sevkiyatını derhal yeniden başlatması istendi.

Almanya Ekonomi Bakanı Michael Glos da, Ukrayna ile Rus doğalgaz devi Gazprom'u anlaşmazlıkları gidermek üzere derhal müzakerelere başlamaya ve uzun dönemli bir anlaşmayı sonuçlandırmaya çağırdı.

Bulgaristan’da kriz toplantısı

Yılın en soğuk günlerinin yaşandığı Bulgaristan'da enerji ve sanayi bakanlıkları, ilgili kesimlerle kriz toplantısı düzenleyeceğini duyurdu. Doğal gaz dağıtımında tekel konumunda olan ''Bulgargaz'' adlı devlet şirketinin yetkilileri, yurttaşları doğalgaz tüketimlerini asgariye indirmeye çağırdı.

Bulgargaz Başkanı Dimitar Gogov da yaptığı açıklamada, yılın en soğuk günlerinin yaşandığı bir dönemde doğal gazın kesilmesinin krizin boyutlarını daha da artırdığını belirterek, ''Durum ciddi. Alternatif çözümler üretmek zorundayız'' dedi.

Türkiye'nin umudu Mavi Akım

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Rusya'nın batı hattından alınan doğal gazın tamamen kesildiğini doğruladı.  Güler, buna karşın Mavi Akım hattından alınan gaz miktarını günlük 40 milyon metreküpten 48 milyon metreküpe çıkardıklarını belirtti. Güler, diğer önlemleri de almakta olduklarını söyleyerek, “Doğal gazda yeraltı deposu ve LNG kaynaklarını kullanmaya başladık. Santrallerde ikinci yakıtlara geçtik'' dedi.

Krizin nedeni fiyat anlaşmazlığı

Rusya ile Ukrayna arasında aylardır süren anlaşmazlık, son haftalarda krize dönüştü. Rus doğal gaz devi Gazprom, geçen yıl, 1000 metreküpüne 179,50 dolar ödeyen Ukrayna'nın, bu yıl 450 dolar ödemesini isterken, Ukrayna, en fazla 210 dolar ödeyebileceğini, bunun karşılığında da Rusya'nın daha yüksek transit geçiş ücreti ödemesi gerektiğini belirtiyor. Gazprom ile Ukrayna arasındaki transit anlaşması 2010 yılında sona eriyor.   

Ukrayna ile Rusya arasında üç yıl önce yaşanan benzer bir kriz, Avrupa’nın birçok bölgesini doğal gazsız bırakmıştı. Avrupa Birliği, doğal gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 40'ını Rusya'dan sağlarken, bunun yüzde 80'i Ukrayna üzerinden geçen boru hatlarıyla taşınıyor.