ABD'de şirketler için 850 milyar $'a çıkarılan kurtarma paketinden sonra, bu kez 5 eyaletin valisi, milyarlarca dolarlık bütçe açığı bulunan 50 eyalet için 1 trilyon $'lık yardım paketi istedi.
Haber: Barış Ergin
Kaliforniya zor durumda olan eyaletlerden sadece biri. Bir çoğunun hem bu yıl hem de gelecek yıl için bütçe açığı var. 50 eyaletten 44'ü çok zor durumda.
Toplam açıkları 2009 için 41.7 milyar dolar. 2010'da bu rakam 79.4 milyar dolara çıkıyor. 79 milyar şu ana kadar belirlenen. Beklenti ise bütçe açıklarının 2010 yılı için 145 milyar, 2011 yılı için 180 milyar dolar olması. 2009 - 2011 yılları arasındaki açık miktarı toplamda 350 milyar doların üzerinde.
Hükümetten beklenti ise büyük. Dün beş eyaletin valisi bi açıklama yaparak 50 eyalete 1 trilyon dolarlık bir yardım paketi istedi. Böylece eğitim, sağlık, altyapı ve bütçe açıklarını kapatacaklar. New York, New Jersey, Massachusetts, Ohio ve Wisconsin valileri iki yıla yayılması gerektiğini belirttikleri kurtarma paketi için Aralık ayında bir toplantı yapacak. New York valisi David Paterson 43 eyaletin 100 milyar olan bütçe açıkları olduğunu ve bunun dışında bir çok harcama kalemleri olduğunu belirtti. Paket içinde 350 milyar dolarlık yol onarımı, köprüler inşa etme ve kamu harcamalarına ayırılıyor. 250 milyar eğitime ve 250 milyar da işsizlik yardımları ve gibi dolaylı yardımları içeriyor. Yani George Bush'un tüm ülke için belirlediği 850 milyar dolarlık paketten bile daha fazla bir miktar.
YAŞLILAR VE ÇOCUKLARI VURDU
Eyaletler bu zor durumdan kurtulmak için harcamalarını kısıyor, maliyetlerini azaltıyor, vergilerini arttırıyor ve ellerindeki yedek fonları harcıyor. Maliyet azaltmaları fakir ve zor durumdaki aileleri vuruyor. 19 eyalette belediye hizmetleri ve geliri az olan ailelere yapılan sağlık harcamaları azaltıldı. Ayrıca yaşlılara ve engellilere ait programlar da ertelendi. 20 eyalette okul öncesi eğitim, 26 eyalette ise devlet okulları ve üniversitelerine giden harcamalar kısıldı. Bunların yanında 34 eyalet iş gücünü azalttı.
Sekizinci büyük ekonomiye 'Terminatör' bile yetersiz kaldı
Küresel kriz terminatör bile dinlemiyor. Arnold Schwarzenneger, valisi olduğu Kaliforniya eyaletini krizin etkisinden kurtaramadı ve bütçe açığı 14 milyar dolar seviyesine ulaştı..
Güneşin batmadığı eyalet olarak adlandırılan Kaliforniya, yağmurla tanışmaya hazırlanıyor. Conan, Predator ve Terminator gibi filmlerle yıldızlaşan Kaliforniya valisi Arnold Schwarzenneger şu ana kadar karşılaştığı en büyük düşmanla savaşıyor. 'Bütçe' Kaliforniya'yı diğer eyaletlerden ayıran özelliği dünyanın en büyük sekizinci ekonomisine sahip olması. Kaliforniya, 1.8 trilyon dolarlık Gayri Safi Yurtiçi Hasılası ile İtalya, İspanya, Kanada ve Rusya gibi dünyanın en büyük ekonomilerine fark atıyor. Türkiye'nin de iki katı bir büyüklüğe sahip. Şu anda mali sıkıntı içinde olan Kaliforniya'nın bütçe açığı 13.8 milyar dolar. 2010 projeksiyonu için ise bu rakam 25 milyar doları buluyor. Eyalete acil olarak 7 milyar dolar para gerekiyor
KALBİNE BİLE VURDU
Bu para hükümetten istendi ancak henüz bir sonuç alınamadı. Schwarzenegger'in de buna tepkisi sert oldu. Cumhuriyetçi olan Arnold, Obama'nın programını eleştirerek daha kaslı hale getirmesini söyledi. Hatta parlamenterler bütçeyi onaylamadığı için kabul edilene kadar kanun çıkarmayacağını açıkladı. Ekonomistler durumu "Kaliforniya'nın mali evi yanıyor" cümlesiyle özetliyor. Yangın Arnold'u oldukça etkilenmişe benziyor. Çünkü ünlü aktör bir kalp problemi nedeniyle hastaneye kaldırıldı.
New York da nasibini aldı
Kaliforniya İle birlikte ABD ekonomisinin yüzde 20'sini oluşturan New York da en çok zarar görenlerden. New York'ta David Paterson 15 milyar dolarlık açığı kapamak için vergi ve diğer gelirlerden bir derleme yaparak 4 milyar dolar kazandırdı. 9 milyar dolar da harcamalardan kısıntı yapacak. Eyaletin en büyük gelir kaynaklarından Wall Street ve onun dev finans şirketlerinin iflası da New York'u hatırı sayılır bir biçimde etkiledi. Paterson'ın son sloganı "Şimdi al, sonra öde devri bitti".
