• $ USD: 1.3897 / 1.3964 YTL
• € Euro: 1.9022 / 1.8918 YTL
• Parite € Euro / $ USD: 1.3622 YTL
• M.B. serbest piyasa verileridir

• Kriz fırsatçısı THY'ye Ardıç övgüsü
• Türkiye'nin gururu Kent'in kriz tavsiyesi
• 'Kağıdı pahalı aldın' dedi,hapis cezası istedi
• Şok iddia: 400 milyar dolar İsrail'de
• Vodafone, Turkcell'in nasırına bastı
• Türkiye'de kişibaşı geliri artıracak formül
• Motorine fazladan 29 kuruş ödüyoruz
• Dünya ekonomik krizini nasıl okuyalım?
• Kriz Rusya'da Türk firmaları sıkıntıya soktu
• 2009 bütçesi 1,1 trilyon YTL olacak
• En ucuz elektrik ve doğal gazı kullanıyoruz
• Bütçe durumu cesaret verici!
• Dolar 1.50'yi geçti sınırları zorluyor
• 'Birbirimize sıkıntı yapmayalım'
• Irak'ta enerjinin patronu belli oluyor!

• 'Kağıdı pahalı aldın' dedi,hapis cezası istedi
• Usta öğreticiler de emekli olabilecek
• Frankfurt Kitap Fuarı'nda Orhan Pamuk mu, Krugman mı?
• Dünya ekonomik krizini nasıl okuyalım?
• Kredi kartında 1 milyon borçlu var
• TPAO, Irak için Shell ile söz kesti
• Akdağ'dan ücretsiz tedavi müjdesi
• 87 Milyon dolarlık boşanma
• Şok iddia: 400 milyar dolar İsrail'de
• En ucuz elektrik ve doğal gazı kullanıyoruz
• Gençler dikkat! MP3 sağırlaştırıyor
• Motorine fazladan 29 kuruş ödüyoruz
• 'Osram şirketinin başarısının sırrı'
• Vodafone, Turkcell'in nasırına bastı
• 3,5 trilyon dolar sadece günü kurtardı

En büyük 500 şirket ve konuşulmayanlar

İstanbul Sanayi Odası (İSO) 2007 senesinin en büyük 500 sanayi kuruluşunu açıkladı.

25 Temmuz 2008 08:07

İstanbul Sanayi Odası (İSO) 2007 senesinin en büyük 500 sanayi kuruluşunu açıkladı.

İSO’nun her yıl yaklaşık aynı dönemde yayınladığı bu araştırma-sıralama Türkiye ekonomisini iyi anlamak için gerçekten çok önemli.

İlk 500 firmanın açıklanmasından hemen sonra da bu sıralamaya ilişkin yorumları, analizleri izliyoruz; yapılan yorumların çok büyük bölümüne katılmamak da mümkün değil.

Ancak, tüm bu analizler, yorumlar içinde çok önemli bir boyutun atlandığını zannediyorum ve bugün ucundan da olsa bu konuya girmek istiyorum.

Ama önce çok kısa bir özet yapalım:

İSO’nun yaptığı sıralamanın yayınlanmasından hemen sonra gündeme gelen konuların başında söz konusu firmaların karlarında gözüken artış; bu karın ağırlıklı olarak faaliyet dışı gelirlerin artışından kaynaklandığı belirtiliyor.

İlk 500 firma arasında yabancı sermayeli kuruluşların sayısı muntazaman yükseliyor ve 2007 itibariyle de 143’e ulaşmış durumda ve bu firmaların üretimden satışlardaki payı da, dönem karındaki payı da, ihracattaki payı da sayısal paylarının epey üzerinde.

İlk üç sıra da, yani TÜPRAŞ, Ford Otomotiv ve Elektrik Üretim Anonim Şirketi sıralaması da değişmedi.

TÜPRAŞ karlılıkta birinci iken ihracatta otomotiv öne geçiyor.

Önemli ve olumlu bir gelişme ise ilk 500 firmanın yarattığı katma değerin GSYİH içindeki payının yüzde 13’den yüzde 9’a düşmüş olması; elimdeki mevcut veriler bu çok önemli gelişmenin ne kadarının milli gelir serilerindeki hesaplama tekniği değişiminden kaynaklandığını ortaya koyamıyor ama şayet bu gelişme hesaplama tekniklerinden bağımsız ise Türkiye ekonomisinin biraz daha rekabetçi bir yapıya doğru evrildiğini de ortaya koyuyor demektir, üstelik bu gelişmeyi oransal olarak sadece sanayinin milli gelir içindeki payının azalmasına bağlamak aritmetik olarak tutarlı durmuyor.

Bu gelişme aynı zamanda KOBİ’lerin sistemden aldıkları payın artışını da gösteriyor olabilir (bunu da mevcut verilerle ölçmek kolay değil).

Tekrar ediyorum, elimizde bunları şimdilik kanıtlayacak yeterli veri yok ama şayet Türkiye ekonomisi daha rekabetçi hale geliyor ve KOBİ’lerin sistemden aldıkları pay artıyorsa bu gelişmeler çok önemli ve olumlu ama aynı zamanda bu radikal yapı değişimi siyasette yaşanan sıkıntıların da nedeni olabilir; geçtiğimiz günlerde bu konuyu sütunuma zaten taşımış idim. 

***

Gelelim İSO 500 sıralamasının en az konuşulan ama bence en önemli ve olumsuz göstergesine.

Son yıllarda eski ekonomi-yeni ekonomi diye bence epey anlamlı bir ayırımdan söz ediliyor.

Bu konularda tanımlar vermek zor ama en azından eski ekonomiyi insanlar, ülkeler zenginleştikçe gelirlerinden daha fazla pay ayırmayacakları sektörlerin oluşturduğu ekonomi diye tanımlayabiliriz; bir kişinin geliri ikiye katlandığı zaman mantıken ikinci bir ev, ikinci bir araba almıyor, iki kat yemek yiyemiyor, kentleşen dünyada buna olanak da yok, bunun sonucunda da demir-çelik, otomotiv, tarım ürünleri ağırlıklı olarak eski ekonomi diye tanımlanıyor.

Çin ve Hindistan’ın bundan yirmi sene önce öngörülemeyen daha doğrusu bu oranlarda olacağı öngörülmeyen büyüme oranları bu analizi biraz değiştiriyor ama bunun da bir sonu var ve analizin özü doğru.

Yeni ekonomi dediğimiz zaman ise aklımıza insanların, ülkelerin gelirleri arttığı zaman hem miktar hem de oran olarak daha çok tüketecekleri mal grupları geliyor ve bu ürünler ağırlıklı olarak yüksek teknoloji ve daha düşük sabit maliyet ama daha fazla yaratıcılık gerektiren ürünler ve bunların hepsi de hizmet sektörü ürünleri değil.

İşin çok aşikar yanı da geleceğin ekonomisini yeni ekonomi ürünlerinin belirleyeceği.

İSO 500 içinde ise yeni ekonomi ürünlerinin payı yok mertebesinde ve bu süreç değişmez ise Türkiye ekonomisini bekleyen en büyük tehlike de galiba bu ama bu konu pek gündemde değil.

***************** DİĞER YAZILAR ******************** Döviz mi önemli faiz mi?Uluslararası sistemin talepleriPiyasa ekonomisi, demokrasi ve çakallarİki tarz-ı siyaset ve saçmalamaUlusal Program’ın faiz karşılığı nedir?‘Kriz reel kesimi vurur mu?’!!!Refah, eğitim, mesleki eğitimTürkiye için bir felaket senaryosuResesyon ve uyarılarBıçak sırtında TürkiyeOlimpiyatlar ve ekonomiAK Parti, siyaset ve ekonomiTuzla cinayeti ve ahlakAlan Greenspan’e kulak vermekÖzel sektör ne yaptı?Sosyal güvenlik açığıYüzde bir bizi uçururEn büyük 500 şirket ve konuşulmayanlarKoç, Sabancı ve Sinan AygünBüyüme, istihdam, parti kapatmaBütçe performansı çok iyiBüyüme, kapatma davası ve gözaltılarSistemi bütçe tutuyorYüksek yargı, domates ve az gelişmişlikOlumlu bir hesaplaşmaya doğruHukuka, yargıya 24 Ocak gerekiyorYargıtay ve 90 milyar YTLKüreselleşme, ABD ekonomisi ve bizBütçe açık vermeye başlarsaEn önemli gösterge yabancı yatırımGüvenlik sektörü kriziYol haritası ve çağdaş reformlarEkonominin en temel iki sorunuTımarhaneDevlet diye diye devleti batırmakEski Türkiye’ye yönelişNe kadar demokrasi o kadar köfteÖnlem paketinde neler olmamalı?Özel sektör borcu: Risk mi sigorta mı2008’de sekiz hedefDanıştay, Petkim, tuhaflıklarMerkez Bankası, Ankara-İstanbul hattıBüyüme, büyüme, büyümeÜç vadede ekonomiGeneral Motor'un parolası neydi ?Kaçıyor mu?Almanya satılıyorAman büyümeye dikkatMemur maaşları ve saydamlıkKrizi fırsata çevirebilir miyiz ?Yeni hükümetin ekonomik öncelikleriHükümet programının eksik noktalarıÇin, süt ve bizYeni Anayasa ya da zorunlu değişikliklerTürkiye’nin altın yıllarıTürkiye'nin altın yıllarıBundan sonra ne yapmalı?Sonuçları en iyi Onur Öymen yorumladıDünya ekonomisinde ilk ciddi sinyaller