• Fener'i 2 milyar dolar yapan bulundu
• Hakan Şükür Holding otel yaptırıyor
• Kredi kartı iptalinde ipe un seriyorlar
• Kutupta devasa petrol rezervleri
• Bir haftalığı boğazda yalı parasına eşit
• Likör'ü Aşçıoğlu kaptı kamu geliri uçtu
• Borsadan kaçış moralleri bozdu
• Migros'un yeni genel müdürü atandı
• Cep'te vergi yükü düşecek
• En büyük 500 şirket ve konuşulmayanlar

• Şimdiye kadar gelen hükümetlerin hiç biri bu işe e...
• bu haber yanlış lütfen gelenler sendikanın besleme...
• aman kartal doğan şahin gibi olmasında!malum sava...
• 36 yaşındayım babamda türkmetale bağlı(zorunlu ola...
• Her gelen iktidar kamu görevlisiyle gırgır geçti y...
• ne zan alabileceğiz key paralarını prosüdür ne!!!!...
• selam millet akparti adına teşekkürler onlar olmas...
• adım süleyman end mesl lis motor böl mezunuyum 77 ...
• yok artık daha neler.o yazıyı yazan arkadaş denemi...
• yahu niye haberlerde takvim gösteriliyoda int.te g...
• demirde son bir kaç gündür kayda deymeyecek derece...
• Bence işin içinde koç varsa, aletin büyük kısmı it...
• keşke daha önce yapılabilseydi sadece tank değil u...
• acele etmeleri lazım iflasın eşiğinde bir çok müte...
• önce samimiyet olmalı. şehitlerden ve askerlerden ...

22 Mayıs 2008 08:49

 Ama arz veya talebin suni şeklinin nereleri etkileyebileceği ve ne gibi sonuçlar doğurabileceği sanırız “piyasa iktisadı” dışında pek mantıklı açıklanamıyor.

Küresel ekonomik atmosfer 2002-2007 arasında hızlı büyüme süreci içerisinde, emtia ürünlerine olan talebi artırarak fiyat yükselişini destekliyordu. Petrol fiyatı 25 dolardan 85 dolara çıkarken aslında genel fiyat hareketinin gerisinde bile kalıyordu. Birçok ürünün fiyatı petrolden daha sert yükselişler bile yaşayabiliyordu. Ama ne olduysa oldu ve sistem 2007 yılında koptu.

Ekonomik büyümeye bağlı talep eksenli büyüme ile desteklenen fiyat artışları büyüme tarafının zayıflamasına karşılık devam etti. IMF olsun OECD olsun dünyada büyüme beklentilerini nerede ise sürekli aşağıya çekerken emtia fiyatları yükselişlerini sürdürdü. Sanki talep tarafında bir azalış yoktu. Oysa açıklamalar arz tarafında bir sorun olmadığını belirtiyordu.

Petrol fiyatları gerçek bir talep ekseninde mi yükseliyor, yoksa finansal oyunun bir sahnesi mi oynanıyor? Sanırız sorun, fiyat oluşumunu reel kesim içerisinde düşünmekten kaynaklanıyor. Çünkü reel kesim dışında her geçen gün hızla büyüyen bir finans kesimi de başlı başına bir güç haline gelerek arz-talep dengesini farklı fiyat seviyesine çekebiliyor. Nitekim petrol fiyatı Ağustos 2007 dalgalanmasının ardından 80 dolardan başlayan yükselişini 125 dolara taşıyabilmiştir. Ama ekonomilere ilişkin hem beklenti hem de gerçekleşmeler sürekli küçülmeye başladığı halde. Yani reel talep tarafı çökerken ve arz tarafı değişmezken fiyatlar hızla yükselebiliyor.

Soros'un da açıkladığı gibi ve şahsen bu yazının yazarının da paylaştığı fikir ekseninde küresel kriz şimdilik asıl büyük etkisini finansal fiyatlarda göstermiş, ama reel kesime gerektiği derecede etki etmemiştir. Önümüzde, reel kesim riski daha da büyük bir şekilde dururken nasıl oluyor da petrol ve emtia fiyatları hızla yükselişini sürdürüyor? Keza bir diğer salgın ise tarım kesiminde kendini göstermiş ve açlığa dayanan bir finans oyunu sahneye konulmuş oluyor.

Kapitalizmin vahşileştiği “piyasa oyunu” kendi sonunu mu hazırlıyor yoksa insanlık suçu mu işliyor? Sanırız sonucu belirleyecek sahne 2009 yılına doğru sergilenecek.

***************** DİĞER YAZILAR ******************** Türk-Metal Yeni Şafak'ta ne arıyor?Türk-Metal ve Ümraniye soruşturmasıUzel işçisini oyuna getirenler kim?Sıkıysa kaçakçılığı kapatınUzel kimin?Düşen borsanın sahibi de olmazDünya çöküyor Türkiye direniyorAncak bu kadar tesadüf olurMedya, nasıl seküler 'kilise'lere dönüştü?Soygunları bir bir buluyorlarUnakıtan'ı kim üzdü, kim sevindirdi?Rusya'nın yasağı 4 milyar $ kazandırdıİşçileri kovuyorlar!Uzel'de 21 Temmuz oyunu!Savcı Uzel hortumuna el koyduAtatürk hiç kasaya sığar mı?Darbe ülkesinde yatırımcı olmakEkonomi % 6,6 büyüyor borsa ise % 66 düşüyorOfff, yine büyüdük!Paralarımızı emanet ettiğimiz "yabancıların garantisi kim?"Dünya bu yükü kaldıramaz, Türkiye ise etkilenebilirTürkiye'yi bitiren büyük sorun!Devlet-holding ilişki düzenleyicileriTelefonunuza sahip çıkın, yeni keriz siz olmayın!Uzel'de oyun çözülüyor eski SPK'lı ne yapıyorUzel dosyası ve SPK'nın uzmanlığıUzel'in batışındaki Singapur oyunuÇok güzel hortumlamaEkonominin Bağımsız KurullarıBorsamızda 'halka kapanma'dönemi ve UzelÖzelleştirme olmadı ve Rus'a bağlı kaldıkEnflasyonu azdırmayacak harcama modeli ve “küresel kriz”Katma değer vergisi (KDV) kalkmalıdırKurumsal tutku tuzağıÜreticiden neden tüketim vergisi alınıyor?Enflasyondan daha önemli bir tavuk hikâyesiMilyarlık köfte üç kuruşa olur mu hiçLondra Borsası'ndan Anadolu'daki çiftçi çökertilebilirOynatmaya az kaldı!Hesap ödeme zamanı geldi!Popüler popülizm ve GAPBu kriz o kriz mi?Finans oyunu insanlık suçu işliyorAfedersiniz, sizde mi AF ediyorsunuz!Ekonomiyi çökertecek gizli bir politika mı var?Kemal Derviş de çok tehlikeli bulmuştuFaizciler sıcak para diyor şirketler tel tel dökülüyorGazetedeki haber ve borsa bağlantısıÖzel sektör batıyor mu?Petrol fiyatında son ve oyun: İthalat çokTelekom olayını ilk ve tek görenler kör mü?PERA'dan hisse savaşına ilginç açıklama ve gerçeklerTelekom'da altı kat talep kimleri çarptıDava bitmeden kriz riski bitmezKriz bitmedi tersine derinleşiyorTelekom arzına çözüm: Ek satış Türklere verilsinPERA'da hisse savaşına dikkat!İMKB'nin koltuklarının fiyatı 3 milyar dolar150 yıl yolda bekleyen Leh elçisi parayla geldiSağdan soldan ulusalcılar ve ekonomileriGözü aç olanlar karnı aç olanları yiyebiliyorFaiz rüşvetine piyasa denilir mi?Sayın Unakıtan lütfen…Bir borsa klasiği; Selçuk GıdaFinans canavarının ilginç hedefleriYabancının rüzgârı Türkleri nasıl çarptı?Benim boyum kaç santim?Okan Tekstil'in borsa hikayesi karışıkİstinye'de kumar oynatılıyorBorsa, kayıtlı soygun yeri mi?SPK bülteninde saklanan skandalSermaye artırımı altında büyük vurgunPiyasalar az mı sarsıldı? O zaman korkunBüyük kurtarıcılarımız; S. Demirel A.N. Sezer, A. ŞenerSizin çocuklarınız var mı?Ayakta kalmanız gerekiyorGirişimcilik ne ki? "para" müneccimlikteKapatmanın kriz provasını da yaptıkBir terslik var, içeride piyasalar karışıyorTÜSİAD araştırmış “Babam benim”Piyasalarda kısmî iyileşme bize kısmet olmuyorMilletin malınıBaşbakan borsa endeksi yerine işleyişine de bakmalıAçlık, sefalet ne ki hukuk üstündürSendikalar çocuklara sahip çıkabiliyor mu?Bankayı batıran sefada Borsa ortakları cefadaİnsan öldüren borsa riskiDolar düşüşünde ABD çıkmazı ve Karagül tespitiBir aylık fatura 3,8 milyar dolara yükseldiEnflasyon uğruna yâ rab; nice şirketler batıyorSorun maliyet ise çözüm ne?Çözüm mü: Yapılanları yapma!Artık görelim: Sorunluyuz-sorumluyuzHolding vekilleriAlçakgönüllü Konya'ya yüksekten uçulamıyorEkonomi güvenlik isterPetrol hiç affetmiyorGeçmişte borsada spekülatörler vardı…Yerliler dövizi neden fırlatamıyor?Döviz mevduatları da sıcak para gibi patlatır mı?"Kaos" ve maliyetiBorsada büyük oyun: Yabancı aldatıyor mu?