Çelişkiler umarız planlı bir ekonomik program sonucu yaşanmıyordur
16 Mayıs 2008 08:38
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Başkanı Kemal Derviş bugün yaşadığımız durumu çok güzel izah etmiş.
"1980'lerde ABD'de finans, hem toplam katma değerde hem de kârda payı yüzde 5-6 civarındaydı. 2006-2007'de katma değerdeki pay yüzde 8'e çıkarken, kârdaki ağırlık yüzde 40'ı bile aştı! Bu neredeyse inanılmaz. Kârın yüzde 40'ı otomobil ya da giysi gibi bir şey üretmeyen, sadece aracılık eden bir sektöre gitti!"
Şimdi İMKB'de halka açık şirketlerden 6 bankanın 2007 yılı net kârlarını aktarıyoruz : Akbank 1 milyar 995 milyon YTL; Garanti Bankası 2 milyar 315 milyon YTL; İş Bankası 1 milyar 702 milyon YTL; Halk Bankası 1 milyar 132 milyon YTL; Vakıfbank 1 milyar 30 milyon YTL ve Yapı Kredi Bankası 709 milyon YTL.
Bu kârlar 2001 krizinde ağır bir darbe alan bankaların nasıl bir destek gördüğünü de sanırız açıklayabiliyor. O krizde bir diğer ağır darbeyi kamu kesimi almış ve borçlar çığ gibi büyümüştü.
Krizde yıkılan yerler yeniden inşa ediliyor. Kamu kesimi borç oranlarını yarı yarıya aşağıya düşürdü. Bankalar kârlarına kâr katarak yollarına devam ediyor. Peki; ama ya bu ülkede gerçek üretimi ve ekonomiyi ayakta tutan özel sektörün kendisi ne yapıyor?
Şimdi yeniden Kemal Derviş'in sözüne dönelim: "ABD'nin yaşanmakta olan finansal çalkantıyı aşmak için uyguladığı genişlemeci ekonomi politikalar 2-3 yıl sonra yeni bir kriz olarak dönebilir."
Türkiye'de durum biraz daha farklı olduğundan krize zaten hazırlıklı olacağız. Kamu ve bankaların desteklenerek refaha çıkmasının yükünü üstlenmiş olan özel sektör zaten kriz içerisinde. İsterseniz kredi kullanım oranları ile büyüme arasındaki bağa bakınız.
İşi sadece aracılık hizmeti olan finans canavarı dünyada açlık ve sefalete varan emtia ve gıda fiyatlarını şişirdi. Türkiye'de ise özel sektörün zor durumunda finans sektörünün kârı patlıyor. Çelişkiler umarız planlı bir ekonomik program sonucu yaşanmıyordur. Yoksa bu programın vatana hizmet ile ihanet arasındaki çizgisinin pamuk ipliğine bağlı olduğu akıllara gelebilir.
Yorum Yaz