29 Nisan 2008 17:19
. 1980 yılında ise önce ABD, daha sonrada İngiltere’de uygulamaya alınmıştır…
Hepimizin bildiği gibi Türkiye’de ilk özelleştirme çalışmaları Turgut Özal ile başladı…. Bir televizyon programında Turgut Özal ile Necdet Calp arasında “satarım, sattırmam” cümleleri başlayan özelleştirme tartışmalarını sanırım bir çok kişi hatırlıyor olmalı…
Bugünlerde ise Özelleştirme işlemlerine son noktayı Maliye Bakanı Kemal UNAKITAN koydu.. “Özelleştirme İdaresini’de özelleştireceğiz” diyerek…
Peki Türkiye Günümüzde özelleştirme ile nereye geldi ?
Türkiye’nin seksenli yılların sonlarında ağır aksak başladığı özelleştirme çalışmalarında şimdiye kadar yapılan özelleştirme tutarının yaklaşık 33 Milyar $ a yakın olduğunu görüyoruz.
Şimdi bir çok okuyucumuz bu gelirler nereye gitti diye soracaklardır ?
Hemen söyleyeyim bu gelirlerin bir çoğu özelleştirme kapsamındaki kuruluşların rehabilitasyonu veya sermaye yapılarının güçlendirilmesinde, geriye kalan yaklaşık üçte biri ise özelleştirme fonuna devredilmiş bulunmaktadır. Bu anlamda elde edilen gelirler kamunun yeni borçlanmasını azaltmak amacı ile kullanılmış görünmektedir.
Bu rakamlar bir yana özelleştirmeden beklenen amaçlar Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nde ;
Verimliliği arttırmak, fiyatları düşürmek, kaynakların etkin dağılımını sağlamak, devlet bütçesini küçültmek, kamuda çalışanların sayısını azaltmak ve aşırı tekelci yapıları kırmak olarak sıralanmaktadır.
İşte burada can alıcı noktaya geliyoruz. Acaba Türkiye’deki özelleştirmeler yukarıdaki amaçları gerçekleştirebildi mi?
Öncelikle şunu belirtelim. Ne yazık ki Türkiye, şu ana kadar özelleştirme öncesi ve sonrasına ait herhangi bir çalışma yapmamış bulunmamaktadır.
Birkaç çok küçük ölçekli çalışmalar bulunmaktadır.
Bu çalışmalardan çıkan ortak görüş ise son yıllardaki özelleştirmeler hariç, bir çok özelleştirmede bu amaçların gerçekleştirilemediğidir.
Diğer bir ifade ile satılan kurumlarda verimlilik, karlılık, istihdam, katma değer açısından özelleştirme öncesi ve sonrasına ait karşılaştırmalarda başarılı sonuçlar alınamadığıdır.
Ancak gerçek veriler kapsamlı bir çalışma sonrası ortaya konulabilecektir. Bu çalışma sonucunda özelleştirme de nereye gidiyoruz? Ve nereye geldik ? sorusuna cevap bulunacaktır.
Sadece satış rakamları ile kıyaslama değil özelleştirmenin tüm yönleri ile yapılacak çalışma daha doğru olacaktır.
Yoksa Özelleştirme sadece kamu sektörünün borçlanma gereksinimini azaltmaya mı yardımcı olmuştur ?
Özelleştirme İdaresi bu konu ile ilgili çalışmalara başlamıştır. Halkın cevaplanmasını istediği birçok soruya bu çalışma sonucunda cevap bulunacaktır…
. Şeffaflık da bu olsa gerek…
Yorum Yaz